BioLawCom.De

Author : เทศนา ท่านพุทธทาส

Quelle : http://freeforums.bizhat.com

Category : ธรรมศึกษา สัปดาห์ละเรื่อง

Publisher : BioLawCom

ธรรมศึกษา สัปดาห์ละเรื่อง

ศาสนาคริสเตียนนั้น ผู้สั่งสอนมากคนได้ย้ำหนักแน่นเด็ดขาดลงไปในข้อที่ว่า การกระทำของมนุษย์จะมีผลก็ต่อเมื่อเป็นที่ถูกใจของพระเจ้า และพระเจ้าทรงให้เป็นอย่างนั้นเท่านั้น ผู้สอนบางคนถึงกล่าวว่า แม้จะทำดีเท่าไรแล้ว ถ้ามิได้ทำด้วยความเชื่อในพระเจ้าแล้ว เป็นไม่มีผลเลย มนุษย์ไม่มีทางรอดได้ด้วยการเชื่อกฎของกรรมที่ตนกระทำเอง รอดได้เพราะความเชื่อในพระเจ้าเท่านั้น และพระเจ้าเป็นผู้เดียวที่จะช่วยให้รอด หาใช่กฎแห่งกรรม หรือการกระทำใด ๆ ตามกฎนั้น ๆ ไม่

เป็นดังนี้ ผลจึงเกิดขึ้นในทำนองที่ว่า พุทธธรรม และคริสตธรรม เดินกันคนละทาง คือ พุทธธรรม มีหลักช่วยตัวเอง แต่คริสตธรรมมีหลักให้ผู้อื่นช่วย แต่แล้วก็น่าขบขันที่ว่า สิ่งที่อยู่เบื้องหลังที่ทำให้มนุษย์ได้รับผลของการกระทำของตนนั้น เป็นสิ่งเดียวกัน

เรา (ท่านพุทธทาส) ไม่รู้สึกว่า คริสตธรรมจะเป็นหลักศาสนาแห่งความเชื่ออย่างเดียวโดด เหมือนที่ได้ยินจากสถานีวิทยุ หรือใบปลิวตามข้างถนนหรือบนรถไฟได้เลย เรารู้สึกว่าเป็นศาสนาแห่งการกระทำ แห่งปัญญา เมตตา และการช่วยตนเอง ตามลำดับ ดังต่อไปนี้

ข้อแรก มีคำของเปโตร ทูลพระเยซูคริสต์ว่า “คำของพระองค์ เป็นตำแห่งชีวิตนิรันดร์ (ยอห์น 6/68)” เรารู้สึกว่า ชีวิตนิรันดร ไม่อาจเข้าถึงได้ด้วยความเชื่อว่าเป็นเช่นนั้น แต่จะเข้าถึงได้ด้วยการปฏิบัติตามที่พระเยซูคริสต์สอนด้วยความระมัดระวัง รอบคอบ และมีสติปัญญา เมื่อรู้รสของ “ชีวิตนิรันดร์” นั้นแล้ว เขาก็จะเชื่อได้อย่างสมบูรณ์ เพราะ “ชีวิตนิรันดร ในภาษาธรรม มีความหมายลุ่มลึก และเข้าใจได้ด้วยสติปัญญาที่เพียงพอ ยากเกินที่จะรู้จักด้วยความเชื่อล้วน ๆ

เปโตรซึ่งเป็นชาวประมงมาก่อน ก็มีปัญญาที่จะรู้สึกถึงสิ่ง ๆ หนึ่ง ซึ่งตรงข้ามกับที่ท่านเคยผ่านมาแล้ว ที่ไม่มีสาระอะไรเป็นแก่นสารในชีวิตเช่นนั้น ความรู้สึกนี้เองที่ชัดเจน ท่านจึงสามารถพูดได้ว่า ท่านเข้าใจสิ่งที่เรียกว่า ชีวิตนิรันดร นั้นได้ ลักษณะการเข้าใจนี้เป็นลักษณะของปัญญาที่จะนำไปสู่การกระทำในที่สุด

พระเยซูได้ตรัสไว้ใน ยอห์น 6/63 ว่า

“จิตวิญญาณเป็นที่ให้ชีวิต เนื้อหนังไม่มีประโยชน์อันใด ถ้อยคำที่เราได้กล่าวแก่ท่านนั้น เป็นจิตวิญญาณและเป็นชีวิต”

คำกล่าวนี้ จะไม่เป็นประโยชน์อะไรเลยต่อผู้ที่มีความเชื่อเฉย ๆ โดยที่ไม่มีความเข้าใจ เพราะเป็นภาษาธรรมของผู้มีปัญญาขั้นสูง การที่ถ้อยคำใด ๆ จะเป็นวิญญาณและเป็นชีวิตนั้นขึ้นอยู่กับการปฏิบัติอย่างถูกต้อง เพราะวิญญาณ ในที่นี้ไม่ใช่วิญญาณ (soul) ธรรมดา ๆ หรือ ชีวิต (life ) นี้ก็ไม่ใช่ชีวิตธรรมดา แต่เป็นสิ่งที่เป็นนิรันดร (eternity) หรือไม่รู้จักตายทั้งสิ้น ดังนั้น เราจึงเข้าใจว่า คริสตธรรมนั้นมิใช่ศาสนาแห่งความเชื่อหรือการอ้อนวอนล้วน ๆ

ความเชื่อแท้จริงนั้น เล็งถึงสมาธิจิตขั้นรุนแรงที่เกิดจากการกระทำด้วยความเข้าใจที่แจ่มแจ้ง ดังคำตรัสที่ว่า “ถ้าเชื่อก็เคลื่อนภูเขาลงทะเลได้” หรือเหตุการณ์ที่เปโตรที่เชื่ออย่างหลับหูหลับตาเชื่อจนต้องจมในทะเล และพระเยซูต้องฉุดขึ้นก็ดี แสดงให้เห็นว่า การบอกให้เชื่ออย่างเดียวโดยไม่มีความเข้าใจที่ถูกต้อง จะพบในคริสตธรรมไม่ได้ เราจะรักผู้อื่นและทำลายความเห็นแก่ตัวของเราเพราะเราเชื่อคำของผู้อื่น โดยที่เราไม่ทราบว่าทำไปทำไมและเป็นประโยชน์อย่างไรนั้น เป็นการกระทำที่ทำได้ยากยิ่งและเป็นไปได้อย่างไร และจะเคลื่อนภูเขาด้วยความเชื่ออย่างเดียวได้อย่างไร

ภูเขา ในที่นี้จึงน่าจะตีความได้ว่า เป็นความเห็นแก่ตัว ที่เป็นอุปสรรคสำคัญในการถึงพระเจ้านั่นเอง ภูเขานี้หนักยิ่งกว่าภูเขาในแผ่นดิน ที่เคลื่อนตัวเองอยู่เสมอเป็นไหน ๆ ซึ่งพุทธบริษัทก็มีความเชื่อในการเคลื่อนภูเขาเช่นนี้ด้วยเหมือนกัน ระบบอย่างนี้จึงไม่ใช่ระบบของความเชื่อ แต่ควรเรียกว่าระบบการกระทำด้วยสติปัญญาอันสูงสุด ที่เป็นของพระเจ้า

เมื่อพระเยซูตรัสว่า

“ท่านยกโทษความผิดที่ผู้อื่นกระทำแก่ท่าน แล้วพระเจ้าจึงจะยกโทษของท่านให้แก่ท่าน (มัทธิว 6/15)”

แสดงชัดว่า ไม่ใช่ระบบของการอ้อนวอน (เพื่อให้ยกโทษ) หรือระบบว่าเชื่อแล้วจะรอดเลย เราต้องกระทำกรรม (อโหสิกรรม) คือยกโทษให้ผู้อื่นก่อน เราก็จะถอนตัวเองออกมาจากความผิดของเราได้ แล้วเราจึงจะบังคับพระเจ้าให้ทำหน้าที่ยกโทษของเราให้แก่เราได้ คือต้องช่วยตัวเองก่อน พระเจ้าจึงจะช่วยทีหลัง ที่เรายกโทษให้ผู้อื่นนั้น เพราะเราต้องการการยกโทษของตัวเราเองเช่นกัน จึงเรียกว่าเป็นการช่วยตัวเองอย่างแท้จริง

ในมัทธิว 7/18-20 กล่าวว่า “ต้นไม้ดีย่อมให้ผลดี ต้นไม้เลวย่อมให้ผลเลว ... เหตุฉะนั้นท่านจะรู้จักเขาได้เพราะการกระทำของเขา” ก็คือหลักกรรมในพุทธศาสนา หรือ “จงมอบใจของท่านไว้แผ่นดินของพระเจ้าและความยุติธรรมของพระองค์ ก่อนสิ่งอื่นใดทั้งหมด แล้วสิ่งนอกนั้นก็จะมาหาท่านเอง” หากดูผิวเผินก็เป็นเหมือนเรื่องความเชื่อ แต่เราคิดเช่นนั้นไม่ เพราะคำว่า “มอบ” นั้นย่อมหมายถึง การสละโดยสิ้นเชิง นั่นคือ ก่อนนี้ หากเราเอาอะไรของธรรมชาติที่เป็นของพระเจ้าก็ตาม มายึดครองว่าเป็นของตัวเรา เป็นตัว ku ของ ku เราจะต้องสละสิ่งเหล่านั้นให้ธรรมชาติหรือพระเจ้า ไม่ยึดมั่นอีกต่อไปว่าเป็นของเรา เช่นนี้ ความรอดหรือสันติสุข ก็จะเกิดแก่เรา อย่างไม่มีขาดตกบกพร่องต่อไป

จิตใจที่ไม่มีความรู้สึกว่าอะไรเป็นของเรา เป็นตัวของเรา ย่อมเป็นจิตใจที่จะสัมผัสพระเจ้าหรือถึงธรรมอันสูงสุดในพุทธศาสนา ที่เรียกกันว่า โลกุตตรธรรม การทำเช่นนี้จึงเป็นการกระทำขั้นสุดยอดที่ให้ผลสามารถระงับความทุกข์ทั้งปวง ไม่มีอะไรเหลือให้ทำมากกว่านี้อีกแล้ว

ในมัทธิว 7/2 ที่ว่า “ท่านตัวให้เขาด้วยทะนานอันใด เขาจะตวงให้ท่านด้วยทะนานอันนั้น” นี่เป็นหลักเรื่องกรรมอย่างเต็มที่ โดยคำว่าเขา นี้ไม่รวมถึงเพื่อนบ้านที่แลกเปลี่ยนกัน แต่รวมถึงพระเจ้าในฐานะกฎแห่งกรรมด้วย ดังใน มัทธิว 7/12 ที่ว่า “จงปฏิบัติต่อผู้อื่น อย่างที่ท่านปรารถนาให้เชาปฏิบัติต่อท่าน นื่คือธรรมบัญญัติและคำสอนของผู้เผยพระวจนะ” เป็นหลักกรรมด้วย เราอยากให้พระเจ้ารักเรา เราก็ต้องรักพระเจ้าก่อน เราอยากให้พระเจ้าถูกใจเรา เราก็ต้องทำตัวให้ถูกใจพระเจ้าก่อน นั่นก็คือ ให้ถูกตามกฎแห่งกรรมในฐานะพระเจ้านั่นเอง ผลย่อมยุติธรรมเสมอ

ในมัทธิว 7/7 ที่ว่า “จงขอแล้วจะได้ จงหาแล้วจะพบ จงเคาะแล้วประตูจะเปิด” เราเองก็ต้องหา ต้องขอ และต้องเคาะ พระเจ้าจึงจะเคลื่อนไหว พระเยซูกล่าวว่า “จงเอาแอกชองเราแบกไว้ และเรียนจากเรา” นั่นก็บ่งว่า เราจะต้องรับผลจากการกระทำ (แบกกางเขน) ด้วยเต็มใจเพื่อให้รอด มิใช่แบกความทุกข์หนักอกหนักใจ แต่เป็นด้วยความอดทน ซึ่งเป็นธรรมในหลักกรรมในพุทธศาสนา

มัทธิว 12/50 มีความว่า “ผู้ใดกระทำตามพระประสงค์ของพระบิดาของเราในสวรรค์ ผู้นั่นเป็นพี่ชายน้องสาวของเรา เป็นมารดาของเรา” นั่นแสดงว่า พระเยซูคริสต์ก็ทรงเน้นการกระทำยิ่งกว่าเน้นความเชื่อ หรือใน มัทธิว 19/17 ที่สรุปว่า “ถ้าท่านประสงค์จะเข้าถึงชีวิต (นิรันดร) ก็จงปฏิบัติตามพระบัญญัตินั้นเถิด” นั่นก็แสดงว่า ปฏิบัติตามพระบัญญัติ(ของพระเยซูคริสต์) ด้วยใจจริง นั่นยิ่งกว่าตวามเชื่อ คริสตธรรมจึงเหมือนหลักพุทธศาสนาในข้อที่ต้องมีการปฏิบัติอย่างเคร่งครัด ไม่ใช่แต่เพียงเชื่อหรือเลื่อมใสหรือภักดีเฉย ๆ โดยที่ไม่มีการกระทำด้วยสติปัญญา

ส่วนหนึ่งจากหนังสือ คริสตธรรม พุทธธรรม โดย พุทธทาสภิกขุ