ComBioLaw.De

ผมเคยเป็นคนติดเกมมาก่อน เคยเล่นชนิดทั้งวันทั้งคืน ไม่เป็นอันกินอันนอน และไม่เป็นอันเรียน แต่สุดท้ายก็เลิกได้ โดยไม่ต้องเข้าถ้ำกระบอก เพราะรู้สึกว่าชีวิตแย่เหลือเกิน หลังจากนั้นผมก็เล่นเกมบ้างพอหอมปากหอมคอ พอเป็นกระสัย

ระหว่างที่ผมตะลอนตะลอนอยู่ตามอินเตอร์เนตนั้น ผมได้อ่านความคิดเห็นของโปรแกรมเมอร์ไทยผู้รักเกมหลาย ๆ คน พูดถึงการสร้างและสนับสนุนอุตสาหกรรมเกมไทยอยู่เนือง ๆ มีบางคนได้ยกประเด็นเรื่องการขาดการสนับสนุนจากรัฐบาล ออกแนวน้อยใจนิด ๆ ที่รัฐบาลไทย ไม่ได้ให้ความสำคัญกับอุตสาหกรรมเกมในบ้านเรา (ไม่ต้องน้อยใจไปหรอกครับ เพราะรัฐบาลท่านไม่เคยให้ความสำคัญกับอะไรเลย)

แต่เมื่อไม่นานมานี้ ก็มีบริษัทเกมสัญชาติไทยหนึ่งบริษัท ที่เข้าใจว่าเกิดจากการรวมตัวของคนรักเกม เพียงไม่กี่หยิบมือ เข็นเกมแนว RPG ที่มีชื่อว่า HeroMaster ออกมาให้นักเล่นเกมชาวไทย ได้ลิ้มลองฝีมือการพัฒนาเกมของชาวไทยกัน บริษัทนั้นคือ BigBugStudio ปรากฏว่าหลังจากเปิดตัวเกมได้ไม่นาน ก็พอจะเดาได้ว่า ไม่น่าจะไปรอด หลาย ๆ คนก็วิเคราะห์ไปต่าง ๆ นานา บ้างก็ว่าบริษัทขาดการตลาดที่ดี บ้างก็ว่าเพราะเกมไม่สนุก ส่วนผมคิดว่าส่วนหนึ่งเป็นปัญหาของการละเมิดลิขสิทธิ์

เรื่องความสำเร็จหรือความล้มเหลวของเกม HerosMaster ผมคงไม่มีข้อมูลพอที่จะวิเคราะห์หรือแสดงความคิดเห็นอะไรได้ แต่บลอกนี้ผมต้องการแสดงความคิดเห็นต่ออุตสาหกรรมเกมของไทย รวมไปถึงอุตสาหกรรมความบันเทิงของไทยโดยรวมมากกว่า ...

บันเทิง

bow_der_kleine

การจะจัดอุตสาหกรรมเกม เป็นอุตสากรรมด้านไอที เฉกเช่นเดียวกับโปรแกรมฐานข้อมูล หรือโปแกรมออฟฟิส แบบที่หลายคนเข้าใจกันอยู่ในขณะนี้ คงเป็นเรื่องที่ไม่ถูกนัก เพราะในการสร้างเกมขึ้นมาหนึ่งเกม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สร้างเกมนั้นให้ประสบความสำเร็จ ทักษะการเขียนโปรแกรม หรือทักษะทางด้านไอทีอื่น ๆ มันมีผลน้อยมาก แต่ปัจจัยชี้วัดสำคัญคือเรื่องอาร์ทเวิร์ค และเนื้อเรื่องของเกมเสียมากกว่า ดังนั้นหลาย ๆ ประเทศ เขาจะจัดอุตสาหกรรมการผลิตเกม เป็นอุตสาหกรรมด้านบันเทิง เช่นเดียวกับอุตสาหกรรมหนัง และอุตสาหกรรมเพลง

ลองมาคิดกันเล่น ๆ ครับ ว่าเกมเกมหนึ่งจะประสบความสำเร็จได้อย่างไร เพื่อให้โจทย์ง่ายขึ้น ผมเลยตั้งข้อสัญนิษฐานก่อนว่า ทุกคนจะซื้อแผ่นแท้มาเล่น ตอบแบบง่าย ๆ คือ เล่นแล้วรู้สึกสนุก ตอบแบบยากขึ้นมาอีกนิดคือ คนเล่นต้องมีอารมณ์ร่วมในการเล่นเกม ถึงจะเล่นเกมแล้วรู้สึกสนุก นอกจากนั้นคนเล่นเกมต้องรู้สึกว่าเกมที่เล่นเป็นเกมที่ท้าทาย ไม่ง่ายจนเกินไป และไม่ยากเกินไป สามารถเอาชนะได้ ไม่วิธีใดก็วิธีหนึ่ง

อารมณ์ร่วมในเกมนั้นเกิดขึ้นได้ด้วยหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นความสมจริงของเกม บุคคลิคตัวละคร อาร์ทเวิร์คต่าง ๆ และที่สำคัญการเดินเรื่อง ซึ่งในความเห็นของผมแล้วมันเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุด แม้ว่าจะมีเกมหลายประเภทก็ตาม ที่แทบจะไม่มีเนื้อเรื่องอะไรเลย แต่ในความไม่มีเนื้อเรื่องนั้น มันมีโครงเรื่องแฝงอยู่ ยกตัวอย่างเกมแข่งรถ แทบทุกเกมไม่มีเนื้อเรื่องอะไร แต่โครงเรื่องของมันก็คือ ต้องทำให้ผู้เล่นรู้สึกว่าเป็นคนขับจริง ๆ ไม่ว่าจะแข่งสนามเรียบ สนามวิบาก ก็ต้องมานั่งคิดกันว่าความรู้สึกของคนขับแต่ละสนามเป็นอย่างไร ฯลฯ

แต่เกมส่วนมากจะมีเนื้อเรื่อง และเนื้อเรื่องที่ดีของเกม ก็เหมือน ๆ กับเนื้อเรื่องของหนังที่ดี เนื้อเรื่องของหนังสือที่ดี คือมีการเล่นกับความรู้สึกผู้เล่น มีการสร้างสถานการณ์ที่นำไปสู่จุดไคลแมกส์ มีตัวละครที่มีมิติ มีการเก็บรายละเอียด มีความสมจริง ("เรื่องจริง" กับ "ความสมจริง" เป็นคนละเรื่องกัน เนื้อเรื่องที่ดีสามารถสร้างจินตนาการให้สมจริงได้ โดยการสร้างกฏของโลกจินตนาการ) หากมองจากมุมนี้ ผมมองเห็นอนาคตของอุตสาหกรรมเกมไทยค่อนข้างลิบหลี่พอสมควร ทำไม ?

ก็เพราะว่าเราแทบไม่มีต้นทุนทางวัฒนธรรมเหล่านี้เลย ลองคิดดูครับว่าในปีหนึ่ง ๆ คนไทยทั้งประเทศได้สร้างเนื้อเรื่องที่ดีออกมาจำนวนเท่าไร นับรวมหนัง ละคร วรรณกรรม หนังสือ การ์ตูน เวบไซท์ บล็อก ฯลฯ แล้วลองคิดดูครับว่าประเทศเจ้าอุตสาหกรรมเกมอย่างญี่ปุ่น สร้างเนื้อเรื่องที่ดีผ่านการ์ตูนจำนวนเท่าไร อเมริการผลิตหนัง และหนังสือออกมาจำนวนเท่าไร

ปัญหาของเราไม่ใช่แค่เพียงจำนวน หากนับคุณภาพจะน่าตกใจยิ่งกว่าจำนวน เพราะเนื้อเรื่องของหนังและละครไทยส่วนมาก จะวนไปวนมา เมื่อยี่สิบปีที่แล้วเป็นอย่างไร สมัยนี้ก็ยังคงเป็นอย่างนั้น เปลี่ยนเพียงแค่ดาราที่มาเล่น เพื่อดึงเงินออกจากกระเป๋าคนดูเท่านั้น หรือหากจะมองไปที่มุมหนังสือ แม้ว่าในบ้านเราจะมีหนังสือดี ๆ ออกมาเรื่อย ๆ แต่ก็เทียบกับปริมาณหนังสือที่ดีกับปริมาณหนังสือที่ดีน้อยกว่าแล้ว ก็ยังน่าหดหู่อยู่ดี หรือหากจะดูสื่อใหม่ ๆ อย่างเวบไซท์ ก็มีแต่การลอกเนื้อเรื่องกันไป ลอกกันมา มีเพียงไม่กี่คนเท่านั้นที่สร้างเนื้อหาที่เป็นเนื้อหาจริง ๆ

แล้วจู่ ๆ จะมีคนลุกขึ้นมา แล้วบอกว่า ฉันจะสร้างเนื้อเรื่องของเกมที่ดีออกมา ก็น่าคิดเหมือนกันว่าผลจะเป็นอย่างไร จะเหมือนกับคนที่ไม่เคยวาดรูป แล้วลุกขึ้นมาวาดรูปขายเพียงเพราะอยากวาดรูป หรือเปล่า ?

คำถามที่น่าคิดต่อไปคือว่า ทำไมเรามีต้นทุนทางวัฒนธรรมเหล่านี้น้อยเหลือเกิน ส่วนหนึ่งเป็นปัญหาของผู้บริโภค ที่นิยมเสพความบันเทิงแบบซ้ำซาก ส่วนหนึ่งเป็นปัญหาของผู้ผลิตงานเอง ที่ไม่อยาก หรือไม่กล้าที่จะผลิตงานที่มีความแปลกใหม่ออกมา อันเนื่องมาจากกลัวผลกระทบทางด้านธุรกิจ แต่ปัญหาที่น่ากลัวที่สุดเห็นจะเป็นหลักสูตรภาษาไทย ที่ไม่เคยปลูกฝังให้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ หรือสอนให้เลือกเสพงานสร้างสรรค์ ดีแต่เอาวรรณกรรมของชนชั้นสูงมาบรรจุไว้ในแบบเรียน นักเรียนปกติแทบเข้าไม่ถึงเพราะเป็นเรื่องไกลตัว ทั้งแง่ของวัฒนธรรม ชนชั้น และกาลเวลา (ผมเคยนั่งคิดทบทวนว่าเหตุใด ผมไม่ชอบเรียนภาษาไทย ทั้งที่ชอบอ่านหนังสือ ก็เพราะว่าผมไม่สนุกกับวรรณกรรมในแบบเรียน ซึ่งเป็นวรรณกรรมที่ไม่เกี่ยวข้องกับผมเลยแม้แต่น้อย เลยไม่เคยมีอารมณ์ร่วมในการอ่านวรรณกรรมเหล่านั้น)

นอกจากปัญหาใหญ่อย่างการขาดต้นทุนทางวัฒนธรรมแล้ว ปัญหาที่น่าหนักใจไม่แพ้กันคือปัญหาเรื่องการตลาด ที่หมายรวมไปถึงการโฆษณา การกระจายสินค้า การสร้างฐานลูกค้า และอื่น ๆ อีกมากมาย ซึ่งเรื่องการตลาดนี้เป็นเหมือนนกต่อ ที่ผู้ผลิตต้องลงทุนด้วยเงินจำนวนหนึ่งก่อน ถึงจะได้รับผลตอบแทนที่เป็นกำไรกลับมา

ดังนั้นอุตสาหกรรมเกม จึงไม่ใช่อุตสาหกรรมที่สามารถเริ่มต้นตั้งตัวได้ เพียงเพราะว่าชอบเล่นเกม หรือใจรักเท่านั้น มันมีปัจจัยและต้นทุนอื่น ๆ อีกมากมาย ที่ต้องมีการจัดการ และการวางแผนเป็นอย่างดี และอุตสาหกรรมเกมก็คงเหมือนอุตสาหกรรมอื่น ๆ ที่กระแสแห่งการแข่งขันเชี่ยวกราดยิ่ง การขาดการเตรียมตัวที่ดีพอ ย่อมหมายถึงการพลาดท่าต่อกระแสการแข่งขัด ผลก็คือความสาหัสของผู้ลงทุนเอง