ComBioLaw.De

"[...] อุดมคติต่าง ๆ ของมนุษย์นั้น ล้วนเชื่อมโยงเข้าด้วยกันเป็นสายโซ่ที่มิอาจหักสลายได้ [...] เมื่อใดก็ตามที่เราแสวงหาอุดมคติหนึ่ง ๆ มันจะนำมาซึ่งภัยพิบัติ หากเรามองข้าม ละเลย อุดมคติอื่น ๆ ทั้งหมด การทำเช่นนั้นนั่นแหละ คือ การคลั่งลัทธิ [...]"

ความตอนหนึ่งในจดหมายฉบับสุดท้ายจากการิทัตถึงจัสติน อันถือเป็น บทสรุปของ การิทัตผจญภัย : นิยายปรัชญาการเมือง (The Curious Enlightenment of Professor Caritat)

โดย : สตีเว่น ลุคส์  (Steven Lukes) ศาสตราจารย์ด้านทฤษฎีการเมืองและสังคม (2538) แปล : เกษียร เตชะพีระ (2541)

เรื่อง(สุด)ย่อ : ศาสตราจารย์นิโคลาส การิทัต เป็นนักวิชาการด้านปรัชญายุครู้แจ้ง (the Enligtenment)  อาศัยอยู่ในประเทศ เสนานคร (Militaria) วันหนึ่งเขาถูกจับโดยทหารที่กุมอำนาจ เพราะแนวคิดยุครู้แจ้งอาจเป็นอันตรายต่อการปกครอง แต่ได้รับการช่วยเหลือจาก นักรบจรยุทธ์ (จัสติน) ของขบวนการ(ปฏิวัติซ้ายจัด)ที่ต่อต้านระบอบเผด็จการแบบเสนานคร การิทัตถูกขอร้อง(เชิงบังคับ)ให้ช่วยทำภารกิจหนึ่ง ซึ่งมีแต่นักปรัชญาเท่านั้นที่แบกรับได้ คือ ไปแสวงหา "โลกที่ประเสริฐสุดในบรรดาโลกทั้งหลายที่เป็นไปได้" แล้วเขียนรายงานส่งให้ขบวนการ โดยสาเหตุสำคัญที่จัสตินจำต้องขอร้องนักวิชาการ (ที่เขาเองก็ไม่ได้ศรัทธามากไปกว่าการลงมือปฎิบัติจริง) ขมวดอยู่ในประโยคเดียว ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของขบวนการ ฯ เองที่ว่า "We know what we are against, but what are we for ?" (เรารู้ว่าเราคัดค้านสิ่งใด แต่อะไร คือ สิ่งที่เราสนับสนุนกันเล่า ?) การผจญภัยของการิทัต ก็คือการที่เขา(ต้อง)เดินทางไปยังประเทศต่าง ๆ อาทิ ประโยชน์นคร (Utilitaria), เสรีนคร (Libertaria), ชุมชนนคร (Communitaria) หรือแม้แต่ กรรมาชีพนคร (Proletaria) ซึ่งต้องผ่านภูมิทัศน์การเมือง และโลกแห่งอุดมการณ์การเมืองแบบสุดขั้วนานาชนิด ที่ซึ่งแนวคิดแห่งคริสต์ศวรรษที่ 18 เผชิญกับปมปัญหาของแนวคิดสมัยใหม่แห่งคริสต์ศตวรรษที่ 20 ...พร้อม ๆ กับต้องขบคิดให้ได้ว่า ระบอบการปกครองแบบใดกันแน่ที่ดีที่สุดที่มนุษย์พึงมี..โดยเขามีเพียงกระเป๋าเดินทางใบเดียว กับภูมิรู้เกี่ยวกับนักคิดอย่างวอลแตร์ รุสโซ ค้านต์ และฮูม ติดตัว

ข้อสังเกต : ความน่าสนใจของหนังสือ ก็คือ ความสามารถในการ "ทำเรื่องยากให้เป็นเรื่องง่าย" (ของทั้งผู้เขียนและผู้แปล) ซึ่งเป็นสไตล์การเขียนที่ "หาไม่ง่าย" ในสมัยนี้ เป็นบทสำรวจปรัชญาการเมืองตะวันตกอย่างกว้างขวาง ฉบับสนุกและเข้าใจง่าย ไม่ต้องปีนป่ายหรือใช้บันไดอ่าน แม้การิทัตฯ ไม่ได้จัดอยู่ในกลุ่มหนังสือ "อ่านง่าย" แต่ "ความยาก" ไม่ได้มีต้นเหตุจาก "ภาษา" แต่เป็นเพราะ "เนื้อหา" เองที่เข้าใจยาก กรณีนี้ จึงต่างจากงานของนักเขียนนักวิชาการสมัยใหม่บางคน ที่บางทีเนื้อหาอาจไม่มีอะไรใหม่หรือยาก แต่พยายามเหลือเกินในการปรุงแต่งถ้อยคำให้ฉุนกึกด้วยสำนวนและโวหาร หวังสร้างภาพ(ตัวเอง)ให้ดูเกินภูมิ(คนอ่าน) เข้าทำนอง "ทำเรื่องง่าย ให้กลายเป็นเรื่องยาก" ก่อให้เกิดความรำคาญแก่ผู้ผ่านพบโดยไม่จำเป็น

ลิงค์เรื่องอื่นที่เกี่ยวข้อง : วิภาษวิธีว่าด้วยความเป็นกลางทางความรู้ , เรื่องจริงอิงนิยาย, สังคมอุดมคติ

คมคำคน

BioLawCom