ComBioLaw.De

แล้ววิกฤตเศรษฐกิจก็รุนแรงดังที่ (หรือยิ่งกว่าที่) ผมคาดไว้ ผมคงไม่บังอาจอ้างตัวเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านเศรฐกิจ เพราะผมแทบไม่มีความรู้ด้านเศรษฐศาสตร์เลยแม้แต่น้อย แต่จากเหตุการณ์ "วิกฤตต้มยำกุ้ง" เมื่อ 1997 โดยสาเหตุมาจาก พล.อ. ชวลิต เอ้ย !! ไม่ใช่ มีจุดก่อตัวที่ประเทศเล็ก ๆ ทางด้านเศรษฐกิจ อย่างประเทศไทย แล้วกระจายตัวไปทั่วทวีเอเชีย ในครั้งนี้ เมื่อ "พี่เบิ้ม" อย่างอเมริกามีปัญหา ประเทศอื่น ๆ ก็ต้องพลอยฟ้าพลอยฝนกันอย่างเลี่ยงไม่ได้

ความรุนแรงของวิกฤตเศรษฐกิจในครั้งนี้ มีมากถึงกับมีคนตั้งคำถามว่า "หรือนี่จะเป็นจุดจบของทุนนิยม" ดูเผิน ๆ อาจเป็นคำถามที่ตั้งขึ้นอย่างเกินจริง แต่ก็มีผู้คนหลายกลุ่ม ที่จริงจังอย่างมากในเรื่องนี้ ล่าสุดในการประชุม World Social Forum ที่ประเทศบราซิล ก็มีการถกเถียงกันในเรื่อง การเปลี่ยนแปลงระบบเศรษฐกิจโลก ซึ่งสอดคล้องกับแนวทาง ที่นักเศรษฐศาสตร์หัวเอียงซ้ายเยอรมันหลายคนนำเสนอ นั่นคือ ระบบทุนนิยมควรถูกควบคุมมากกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

ปัญหาที่ผมเคยนั่งคิดเล่น ๆ คือ ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในปัจจุบัน ทำให้เราสามารถผลิตสินค้าเกษตร และอุตสาหกรรมได้ มากขึ้น เร็วขึ้น ถูกลง และใช้คนน้อยลง และกระบวนการต่าง ๆ เหล่านี้ก็ไม่มีทีท่าว่าจะหยุดยั้ง ทุกคนต่างจับจ้องจะเป็นผู้ผลิต ผู้ขาย ผู้ทำกำไร คำถามคือ แล้วต่อไปใครจะเป็นผู้ซื้อ ? จริงอยู่ที่ผู้ผลิตส่วนมาก เป็นผู้ซื้อและผู้ขายในเวลาเดียวกัน และกลไกตลาดจะเป็นตัวกำหนด อัตราและปริมาณการผลิต แต่ผมคิดว่า กลไกตลาดก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ผลักดันให้เกิดปัญหาเศรษฐกิจ ...

เหตุบ้าน และ การเมือง

bow_der_kleine

กลไกตลาดเป็นตัวผลักดันให้ผู้ผลิต ผลิตสินค้าได้ในปริมาณมากที่สุด เร็วที่สุด ดีที่สุด และถูกที่สุด เท่าที่จะเป็นไปได้ ถึงจะสามารถมีชัยในการแข่งขันในระบบทุนนิยมได้ กระบวนการยอดนิยมที่ผู้ผลิตเลือกใช้ คือ การลดต้นทุน โดยการลดปริมาณคน ในกระบวนการผลิต แล้วใช้เทคโนโลยีหรือเครื่องจักรเข้ามาแทน ผลที่เกิดขึ้นคือ มีคนที่มีส่วนร่วมกับการผลิตน้อยลง การกระจุกตัวของรายได้ก็มากขึ้นตามมา ในช่วงแรกที่คนส่วนมากในสังคมยังมีกำลังซื้อ ปัญหาก็คงไม่หนักหนาอะไร แต่ผมเชื่อว่า เรากำลังเดินทางมาสู่ยุคที่ เรามีกำลังการผลิต มากกว่ากำลังซื้อ เพราะผู้ซื้อส่วนใหญ่เมีรายได้น้อยลง เริ่มประคับประคองตัวไม่ไหว

ภาวะเศรษฐกิจโลก ในมุมมองของผมตอนนี้คือ เรากำลังมีประเทศผู้ผลิตมากขึ้นเรื่อย ๆ ทั้ง เกาหลี อินเดีย จีน กำลังก้าวเข้ามาเป็นมหาอำนาจเศรษฐกิจ เท่ากับว่า เรามีสินค้าให้บริโภคมากขึ้น ในขณะเดียวกัน ประเทศที่อยู่นอกกลุ่ม "ประเทศผู้ผลิต" ก็กำลังจนลง ๆ เรื่อย ๆ ประเทศที่กำลังกลายเป็นประเทศล้มละลาย ก็มีปริมาณมากขึ้น เช่นเดียวกัน แล้วมันก็กลับย้อนมาที่คำถามเดิมอีกครั้ง นั่นคือ ใครจะเป็นผู้ซื้อสินค้าที่ถูกผลิตขึ้น ?

จากการดูสารคดีต่าง ๆ จากทางโทรทัศน์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สารคดีที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม ปัญหาที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน ได้ถูกนำเสนอครั้งแล้วครั้งเล่า นั่นคือ การเข้าไปลงทุนของบริษัทข้ามชาติ ในประเทศที่ด้อยพัฒนา และก็ทำธุรกิจแบบ "ปล้นระดม" ผลที่เกิดขึ้น และถูกนำเสนอมักเป็นเรื่องของปัญหาทางสังคม และปัญหาสิ่งแวดล้อม อันเนื้องมาจากธุรกิจข้ามชาติ ความยากจนข้นแค้นของประชากรในประเทศด้อยพัฒนา อาจไม่ส่งผลกระทบต่อผู้ผลิตเหล่านี้มากนัก เพราะลูกค้าหลักของธุรกิจเหล่านี้ มักอยู่ในประเทศพัฒนาแล้ว แต่สินค้าที่ผลิตได้ในประเทศที่พัฒนาแล้วล่ะ จะเอาไปขายใคร หากประเทศด้อยพัฒนาอื่น ๆ ต่างก็มีปัญหากันหมด

ผมเชื่อในกฏแห่งกรรม และเชื่อว่า การกระทำต่าง ๆ ย่อมมีผลกระทบโยงใยด้วยกันทั้งหมดทั้งสิ้น ยิ่งในยุคโลกแบนอย่างในปัจจุบัน ความเชื่องโยงของสิ่งต่าง ๆ ย่อมมีความใกล้ชิดสัมพันธ์กันมากขึ้น และมีผลกระทบต่อกันและกันมากขึ้นตามไปด้วย การสร้างปัญหาในที่ที่หนึ่ง หรือในประเทศหนึ่ง ย่อมส่งผลกระทบต่อทีอื่น ๆ หรือประเทศอื่น ๆ อย่างไม่ต้องสงสัย ดังนั้น ยิ่งโลกแบนลงเท่าไร ประเทศต่าง ๆ มีความสัมพันธ์กันมากขึ้นเท่าไร การประคับปะคองซึ่งกันและกัน ยิ่งมีความสำคัญมากขึ้นเท่านั้น

ผมเชื่อว่า หากแนวคิดทุนนิยมในระบบเศรษฐกิจโลก ยังคงมีจุดมุ่งหมายในเรื่องของการทำกำไรสูงสุดอยู่ ประเทศ หรือประชากรโลก ที่ต้องแบกรับภาระเป็น "ผู้รับกรรม" ก็ต้องมีปริมาณมากขึ้นเรื่อย ๆ กำลังซื้อทั่วโลกก็ลดตามลงมา ผลกระทบที่ตามมาคือ ภาวะวิกฤตเศรษฐกิจ ก็ต้องมีบ่อยขึ้น และส่งผลความรุนแรงมากขึ้น จนในที่สุด ระบบทุนนิยมโลกอาจอยู่ไม่ได้ เหมือนกับที่บางคนทำนายเอาไว้

หากมองโลกอย่างไร้เดียงสา ทางแก้ของปัญหาคือ นายทุน หรือผู้ผลิตควรผลิตแบบเกื้อหนุนจุลเจือ ไม่ควรเอาผลประโยชน์สูงสุดของตัวเองเป็นที่ตั้ง ซึ่งคงเป็นได้แค่เรื่องเพ้อฝันที่ไม่มีวันเป็นจริง ในเมื่อเราไม่เชื่อในความใจกว้างของนายทุน ก็ต้องมีการควบคุม และเราก็เคยเห็นความล้มเหลวอย่างไม่เป็นท่าของสหภาพโซเวียดมาแล้ว เนื่องจากสหภาพโซเวียดมีระบบเศรษฐกิจสังคมนิยม ที่มีการควบคุมจากรัฐแบบเบ็ดเสร็จ จะเอียงซ้าย หรือเอียงขวา ก็ล้วนแต่มีปัญหาทั้งสิ้น ทางที่น่าจะเหมาะสมที่สุดคือทางสายกลาง

เสรีภาพและการแข่งขัน ทำให้เกิดการพัฒนา ในขณะเดียวกัน เสรีภาพที่เกินขอบเขตก็ทำให้เกิดการเอาเปรียบ ดังนั้น สิ่งที่เหมาะสมที่สุดสำหรับระบบเศรษฐกิจยุคโลกแบนคือ "ทุนนิยมแบบมีการควบคุม" ซึ่งมีการนำมาใช้จริงในหลาย ๆ ประเทศ ประเทศเยอรมนีเป็นประเทศหนึ่ง ที่ใช้แนวคิดนี้กับระบบเศรษฐกิจของตัวเองอย่างมีประสิทธิภาพ จากวิกฤตเศรษฐกิจในขณะนี้ ทำให้เราได้เห็นว่า การที่ประเทศใดประเทศหนึ่ง เลือกที่จะใช้ระบบเศรษฐกิจดังกล่าว คงไม่เพียงพอ เพราะการเกี่ยวพันธ์ทางเศรษฐกิจอย่างลึกซึ้งของทุกประเทศทั่วโลก ในเมื่อทุกอย่างมัน Globalization การควบคุมเศรษฐกิจ ก็ควรเป็นไปในลักษณะ Globalize ด้วยเช่นกัน

เขียนจบย่อหน้าผมก็รู้สึกจั๊กจี๊ขึ้นมาทันที เพราะ มนุษย์ตัวเล็ก ๆ ไม่ค่อยมีความสำคัญอย่างผม คงไม่อาจเอื้อมเปลี่ยนแปลงระบบเศรษฐกิจโลกได้ (แค่ปัญหาเรื้อรังในประเทศตัวเอง ผมยังหาบทบาทในการแก้ปัญหาให้กับตัวเองไม่ได้เลย) แล้วที่เขียนไปเพื่ออะไร ? อย่างน้อย ๆ ก็เป็นการแสดงออกว่าผมก็ไม่ได้นิ่งดูดาย (แม้ว่าเราจะไม่เห็นด้วยกับสิ่งต่าง ๆ แต่การนิ่งเฉย ก็หมายถึงเรากำลังสนับสนุนสิ่งนั้น ๆ อยู่)

หมายเหตุ ขณะที่ผมกำลังจะเขียนจบ lew ก็เผยแพร่เรื่องที่คล้าย ๆ กันนี้เหมือนกัน "My Opinions on Economics"