ComBioLaw.De

ไอเดียของบล็อกนี้มีที่มามาจาก Forum ใน Blognone (อีกแล้ว) เมื่อมีโปรแกรมเมอร์ท่านหนึ่ง คือคุณ darkleonic มาระบายความอึดอัดใจในการทำงาน ให้เพื่อนร่วมวงการฟัง ในหัวข้อเรื่อง ผิดด้วยเหรอที่เขียนโปรแกรมไม่ geek มองเผิน ๆ เหมือนกับเป็นการมาบ่นเพื่อระบายความในใจเฉย ๆ แต่ประเด็นที่ถูกนำมาบ่นน่าสนใจไม่หยอก แม้ว่าเจ้าของเรื่องจะมองเป็นการเขียนโค้ด geek หรือไม่ geek (น่าจะเป็นเทพหรือไม่เทพมากกว่า) แต่เมื่อผมอ่านข้อความที่นำมาโพสต์จบ ก็รู้สึกว่าเป็นเรื่องของ โค้ดสั้น vs โค้ดยาว ทำให้รู้สึกสนใจขึ้นมา ยิ่งมีความคิดเห็นของคุณ bossalove เข้ามาด้วยแล้ว ความสนใจยิ่งเพิ่มความบรรเจิด

เหมือนทุกครั้งที่ผมจะเขียนเรื่องเขียนโปรแกรม ผมต้องออกตัวก่อนว่าผมไม่ได้เรียนด้านนี้มาโดยตรง เรื่องที่เขียนส่วนมากก็มักจะเป็นประสบการณ์งู ๆ ปลา ๆ ที่ผมพอมีอยู่บ้าง หากผิดพลาดประการใด ก็ขอคำชี้แนะด้วยครับ

ผม (และเชื่อว่าอคนส่วนใหญ่) คงไม่สามารถวิเคราะห์สถานการณ์ที่เกิดขึ้น ณ ที่ทำงานของคุณ darkleonic ได้ เพราะต้องดูปัจจัยหลาย ๆ อย่างที่เกิดขึ้นในสถาณการณ์จริง ต้องดูตัวโค้ดจริง ๆ ต้องดูหลักการออกแบบของโปรแกรม และอื่น ๆ อีกมากมาย ซึ่งในเรื่องนี้หลายคนได้ออกความคิดเห็นและเสนอแนะทางออกให้คุณ darkleonic ค่อนข้างดีทีเดียว ดังนั้น ผมจะไม่เขียนถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นมากนัก แต่จะเขียนถึงการออกแบบโปรแกรมที่เกี่ยวข้องมากกว่า

โดยพื้นฐานแล้วผมเชื่อว่า โค้ดสั้นย่อมดีกว่าโค้ดยาว แต่ก็ไม่สามารถครอบคลุมได้ทุกกรณี ทั้งนี้มีสองกรณีที่เราสามารถบอกได้ทันทีว่าโค้ดสั้น หรือโค้ดยาวอย่างไหนดีกว่ากัน ...

เขียนโปรแกรม

ปกติแล้ว ในช่วงเวลาที่บ้านเมืองเกิดความวุ่นวาย เรามักจะได้อ่านบทความทางการเมือง จากนักวิชาการหลาย ๆ คน ดีบ้าง ไม่ดีบ้าง คละเคล้ากันไป ตามแต่สติปัญญา และจรรยาบรรณของแต่ละคน เนื่องจากว่าเหตุการณ์เสื้อแดงถล่มเมือง และทหารยิงเสื้อแดงจนเลือดแดง เป็นเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นได้ไม่นานนัก เราจึงยังไม่เห็นบทความทางการเมืองผ่านทางสื่อต่าง ๆ

อนึ่ง ผมค่อนข้างเห็นใจคนที่ต้องการเขียนบทความทางการเมือง เพราะเนื้อหาและประเด็นทางการเมือง ที่เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาปีหรือสองปีที่ผ่านมา เป็นเหตุการณ์แผ่นเสียงตกร่อง ที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีกไม่มีอะไรใหม่ จะต่างไปบ้าง ก็เห็นจะเป็นสีเสื้อและตัวบุคคล ผมก็เลยเขียนโปรแกรมขนาดเล็กกระทัดรัด สำหรับคนที่ต้องการเขียนบทความเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

# -*- coding: utf8 -*-
 
replace_str = {
	'เหลือง'		: 'แดง',
	'สมัคร'		: 'อภิสิทธิ์',
	'สมชาย'		: 'อภิสิทธิ์',
	'สนามบิน'		: 'อาเซียนซัมมิท',
	'ตำรวจ'		: 'ทหาร',
	'แก้สน้ำตา'		: 'ปืน',
}
 
old_article = """"""
new_article = """"""
for i in replace_str : new_article = old_article.replace(i, replace_str[i])
print new_article

สำหรับคนที่สนใจใช้งาน ต้องไปดาวน์โหลด Python มาติดตั้งก่อน จากนั้นก็กำหนดค่า old_article ซึ่งก็คือ บทความของคุณที่เขียนขึ้น ระหว่างที่ นาย สมัคร และ นาย สมชาย เป็นนายกรัฐมนตรี ตัวโปรแกรมจะเปลี่ยนคำในบทความ จากคำว่า "เหลือง" เป็น "แดง", "สมัคร" เป็น "อภิสิทธิ์" หรือไม่ก็ "สมชาย" เป็น "อภิสิทธิ์" และ "สนามบิน" เป็น "อาเซียนซัมมิท"

แม้ว่าโปรแกรมนี้จะทำงานแบบหยาบ ๆ ไม่ได้รองรับในเรื่องรายละเอียดของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น แต่จากที่ทดลองใช้งาน บทความที่ได้จากโปรแกรม สามารถนำไปเผยแพร่ตามสื่อต่าง ๆ ได้แทบจะทันที เพราะโดยหลักการ วิธีการ และเป้าหมายแล้วไม่ต่างกัน

เขียนโปรแกรม

เมื่อหลายวันก่อน มีคนเข้ามาถามเรื่อง การฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากผู้ผลิตซอพท์แวร์ ในฟอรั่มของ blognone ซึ่งเป็นกรณีที่น่าสนใจมาก เพราะผู้โพสต์เป็นเจ้าของธุรกิจ ที่ต้องใช้ซอพท์แวร์ในการบริหารงาน จึงได้ซื้อซอพท์แวร์ราคาแปดแสนบาทมาใช้ ปรากฏว่าใช้ไปใช้มา มีปัญหาหลาย ๆ อย่าง ทั้งเรื่องความปลอดภัย และการทำงานของโปรแกรม การซัพพอร์ทจากทางบริษัท ก็ไม่ได้ช่วยอะไรให้ดีขึ้นเท่าใดนัก (ผมเดาว่าที่แก้ยาก เพราะซอพท์แวร์มีปัญหาตั้งแต่ระดับโครงสร้าง) ผู้โพสต์เลยต้องการถามว่าจะฟ้องร้องได้หรือไม่ ที่น่าสนใจก็เพราะว่า เป็นเรื่องที่ใหม่ และผมเข้าใจว่า ไม่มีใครเคยฟ้องกันบนชั้นศาลมาก่อน จึงยังไม่มีเกณฑ์ในการพิจรณาคดีที่ชัดเจน

เนื่องจากผมมีนักกฏหมายใกล้ ๆ ตัว (คุณเช ฯ) เลยหันหน้าไปถาม คำตอบที่ได้คือ ฟ้องได้ หากพิสูจน์ได้ว่าซอพท์แวร์ชำรุดเสียหายจริง ด้วยกฏหมายที่ว่าด้วยเรื่องสินค้าชำรุดบกพร่อง ในกฏหมายแพ่งและพานิชย์ ซึ่งตรงนี้คนไอทีหลาย ๆ คนยังเข้าใจผิดอยู่ ว่าหากไม่มีในข้อตกลงซื้อขาย ซึ่งกำหนดคุณสมบัติต่าง ๆ ของซอพท์แวร์เอาไว้ (requirement) ก็ไม่สามารถฟ้องได้ คุณเช ฯ และ ผมเห็นตรงกันว่า ไม่น่าจะเกี่ยว เพราะต้องแยกกันระหว่าง "คุณสมบัติของสินค้า" กับ "คุณภาพของสินค้า" ซึ่ง requirement ควรอยู่ในหมวดของคุณสมบัติของสินค้า หากผู้ผลิตทำผิดตรงนี้ ก็ต้องฟ้องกันในเรื่องของผิดสัญญาซื้อขาย ส่วนเรื่องสินค้าบกพร่อง ควรต้องอยู่ในหมวดของคุณภาพสินค้า ซึ่งต้องมาพิจรณากันอีกที ว่าเมื่อไรถึงจะเข้าข่าย

การพิจรณาว่าเข้าข่ายเรื่องสินค้าบกพร่องนี่แหละ เป็นอะไรที่ค่อนข้างยาก ตามคำเล่าอ้างของคุณเช ฯ เราสามารถใช้หลักในการพิจรณาได้สองหลักคือ ...

กฏหมาย

เอกสาร HTML หรือเวบไซท์ที่ไม่มี JavaScript ก็จะเป็นเวบไซท์แบบทื่อ ๆ ด้วย JavaScript ทำให้เอกสาร HTML มีลูกเล่นต่าง ๆ มีความเป็น Dynamic มากขึ้น ดังนั้น JavaScript จึงเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ สำหรับ Web App สมัยใหม่ แต่ ! การเขียนโปรแกรมด้วย JavaScript ไม่ใช่เรื่องง่าย และน่าสนุก เพราะ JavaScript ก็คล้าย ๆ กับเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับ เวบไซท์อื่น ๆ (HTML, CSS) ที่ไม่มีมาตรฐานที่ชัดเจน เอกสารดี ๆ ก็ไม่ค่อยจะมี อีกทั้งเครื่องมือในการพัฒนาและ debug ก็หาดีไม่ค่อยจะได้ จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่ JavaScript จะเป็นเทคโนโลยีที่ไม่ค่อยมีมือฉมัง ทั้งที่จริง ๆ แล้ว หน้าที่ของ JavaScript ก็ควรจะมีแค่ เปลี่ยน attribute ของเอกสาร HTML ตามสถานการณ์หรือ event ที่กำหนด

ด้วยความสำคัญและความน่าเบื่อในการเขียน JavaScript ทำให้เราได้เห็น JavaScript-Framework ออกมาให้เลือกใช้มากมาย ตามแต่งานและความต้องการของนักพัฒนาโปรแกรม แต่ก็ใช่ว่าทุก Framework จะใช้งานง่ายอย่างที่ใจต้องการ

ล่าสุด ผมได้ทดลองใช้ jQuery และรู้สึกชอบเป็นพิเศษ เพราะหลักการของ jQuery นั้นง่าย ๆ คือ เลือก element จากเอกสาร HTML ในรูปแบบของ CSS และมีกลิ่นอายของ SQL นิด ๆ จากนั้นก็เปลี่ยนแปลงคุณสมบัติของ element ตามที่คุณต้องการ ;) ยกตัวอย่างเช่น ...

เขียนโปรแกรม

เวลาผมเขียนโปรแกรมจะเป็นพวกชอบรีด คือ ต้องรีด Performance ของโปรแกรมออกมาให้ได้มากที่สุด แม้ว่าในบางครั้ง Performance Optimisation จะหมายถึงโค้ดที่ดูแลยากขึ้น แต่ในบางครั้งการแก้ไขโค้ดเพียงเล็กน้อยก็ อาจทำให้โปรแกรมทำงานเร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัด หากเลือกได้ ทุกคนคงเลือกอย่างหลัง เครื่องมือสำคัญสำหรับ Performance Optimisation คือ Profiling Tools โดย Profiling Tools จะเป็นตัวบอกเราว่า ส่วนต่าง ๆ ของโปรแกรมใช้เวลาในการประมวลผลเท่าไร หรือ Profiling Tools บางตัวอาจบอกเราได้ด้วย ว่าส่วนต่าง ๆ ของโปรแกรมใช้หน่วยความจำไปเท่าไร

ส่วนมากแล้วภาษาเขียนโปรแกรมหรือเครื่องมือที่เป็น OpenSource มักไม่มี Profiling Tools ดี ๆ ใช้ง่าย ๆ ให้ใช้งานอย่างเครื่องมือเชิงพาณิชย์ราคาแพง ๆ (เช่น ใน MATLAB มี Profiling Tools ที่สุดยอดมาก ) แต่ในภาษาเขียนโปรแกรม PHP มี Profiling Tools ที่เป็น OpenSource เจ๋ง ๆ และใช้งานง่าย อย่าง Xdebug ซึ่งนอกจากจะใช้เป็น Profiling Tools แล้ว ยังใช้เป็นเครื่องมือสำหรับ Debug ได้อีกด้วย แต่ในครั้งนี้ผมจะเน้นการนำ Xdebug มาใช้งานในลักษณะ Profiling Tools

Xdebug เป็น Extension สำหรับ PHP ที่ต้องทำงานร่วมกับ Apache และ mod_php สำหรับคนที่ใช้ Windows สามารถ ดาวน์โหลด Xdebug และติดตั้งใช้งานร่วมกับ mod_php ได้ สำหรับคนที่ใช้งาน Ubuntu เพียงแค่พิมพ์คำสั่ง

sudo apt-get install php5-xdebug

ก็สามารถใช้งาน Xdebug ร่วมกับ mod_php ได้ทันที ...

เขียนโปรแกรม