BioLawCom.De

เวลาผมเขียนโปรแกรมจะเป็นพวกชอบรีด คือ ต้องรีด Performance ของโปรแกรมออกมาให้ได้มากที่สุด แม้ว่าในบางครั้ง Performance Optimisation จะหมายถึงโค้ดที่ดูแลยากขึ้น แต่ในบางครั้งการแก้ไขโค้ดเพียงเล็กน้อยก็ อาจทำให้โปรแกรมทำงานเร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัด หากเลือกได้ ทุกคนคงเลือกอย่างหลัง เครื่องมือสำคัญสำหรับ Performance Optimisation คือ Profiling Tools โดย Profiling Tools จะเป็นตัวบอกเราว่า ส่วนต่าง ๆ ของโปรแกรมใช้เวลาในการประมวลผลเท่าไร หรือ Profiling Tools บางตัวอาจบอกเราได้ด้วย ว่าส่วนต่าง ๆ ของโปรแกรมใช้หน่วยความจำไปเท่าไร

ส่วนมากแล้วภาษาเขียนโปรแกรมหรือเครื่องมือที่เป็น OpenSource มักไม่มี Profiling Tools ดี ๆ ใช้ง่าย ๆ ให้ใช้งานอย่างเครื่องมือเชิงพาณิชย์ราคาแพง ๆ (เช่น ใน MATLAB มี Profiling Tools ที่สุดยอดมาก ) แต่ในภาษาเขียนโปรแกรม PHP มี Profiling Tools ที่เป็น OpenSource เจ๋ง ๆ และใช้งานง่าย อย่าง Xdebug ซึ่งนอกจากจะใช้เป็น Profiling Tools แล้ว ยังใช้เป็นเครื่องมือสำหรับ Debug ได้อีกด้วย แต่ในครั้งนี้ผมจะเน้นการนำ Xdebug มาใช้งานในลักษณะ Profiling Tools

Xdebug เป็น Extension สำหรับ PHP ที่ต้องทำงานร่วมกับ Apache และ mod_php สำหรับคนที่ใช้ Windows สามารถ ดาวน์โหลด Xdebug และติดตั้งใช้งานร่วมกับ mod_php ได้ สำหรับคนที่ใช้งาน Ubuntu เพียงแค่พิมพ์คำสั่ง

sudo apt-get install php5-xdebug

ก็สามารถใช้งาน Xdebug ร่วมกับ mod_php ได้ทันที ...

เขียนโปรแกรม

ช่วงนี้ผมต้องเขียนโปรแกรมด้วยสองภาษาคือ Python กับ PHP เวลาสลับภาษาไปมาก็จะเกิดอาการงง ๆ เล็กน้อย ชอบเอา Features ของภาษานึงไปใช้กับอีกภาษา ชอบเขียน Syntax ผิด ฯลฯ พอมากเข้าก็รู้สึกได้ ว่าสองภาษานี้ต่างกันมาก การออกแบบที่มีที่มาและจุดประสงค์ที่ต่างกัน วิธีคิดเวลาเขียนโปรแกรมที่ต่างกัน เลยอยากลองสรุปดูว่า มันมีอะไรที่ผมได้ใช้ในภาษาหนึ่ง แต่กลับไม่มีในอีกภาษา

อันที่จริงบล็อกนี้ ก็ไม่ต่างกับเอกสาร Python vs PHP ใน Python Wiki เท่าไร และทั้งสองภาษาต่างก็มีความสามารถสำหรับเขียนโปรแกรมในรูปแบบต่าง ๆ ได้พอ ๆ กัน แต่ด้วยความสบายที่ต่างกัน หากคนที่เขียน PHP เป็นอยู่แล้ว และอยากลองเขียน Python (ในทางกลับกันคงหายาก) อาจนำไปใช้เป็น guideline ได้ครับ

สิ่งที่ Python มี แต่ PHP ไม่มี

1 string is a list ทำให้เรานำความสามมารถต่าง ๆ ที่มีอยู่ใน list มาใช้กับ string ได้ทันที รู้สึกได้ถึงความ powerful โดยเฉพาะการเรียกใช้ method ต่าง ๆ ใน PHP ฟังก์ชันที่ใช้กับ string และ array จะแยกออกจากกันเด็ดขาด ทำให้หลาย ๆ ครั้งต้องจำและทำความเข้าใจฟังก์ชั่นสองตัว ที่ทำงานเหมือนกัน แต่ตัวหนึ่งใช้กับ string อีกตัวใช้กับ array

2 in-statement เป็นอะไรที่อำนวยความสะดวกได้มาก เราสามารถใช้ in ตรวจสอบได้ว่า ตัวแปรหนึ่งเป็นสมาชิกของอีกตัวแปรหนึ่งหรือไม่ เช่น "abc" in "abcdef" จะส่งค่ากลับมาเป็น True และ 1 in [2, 3, 4]  จะส่งค่ากลับมาเป็น False เป็นต้น ใน PHP ต้องใช้ฟังก์ชั่น in_array , array_key_exists แล้วก็ strpos แทน (แยกฟังก์ชันตามประเภทตัวแปร) ซึ่ง in-statement ของ Python ง่ายกว่าเห็น ๆ แล้วมันเป็นอะไรที่ใช้บ่อยเสียด้วยสิ ...

เขียนโปรแกรม

แม้ว่า PHP จะเป็นภาษาเขียนโปรแกรมที่ได้รับความนิยมอย่างมาก ตามความนิยมในตัว Web Application แต่ก็มีความสามารถหลาย ๆ อย่างที่ผมคิดว่า PHP ควรมี แต่กลับไม่มี หนึ่งในนั้นคือ multi inheritance ซึ่งดูเหมือนจะเป็นแฟชั่นแบบหนึ่ง ที่ภาษาเขียนโปรแกรมหลาย ๆ ภาษาไม่สนับสนุน multi inheritance แต่แนะนำให้ใช้ interface แทน ซึ่งจริง ๆ แล้วมันใช้แทนกันได้ไม่ทั้งหมด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในกรณีที่เราต้องการใช้ algorithm บางอย่างในตัว method การใช้ interface ไม่สามารถช่วยให้เรา reuse การใช้งาน method หรือ algorithm เหล่านี้ได้

ทางแก้ที่โปรแกรมเมอร์มืออาชีพเขาแนะนำกัน คือการใช้งาน Mix-ins แต่อย่าเพิ่งเข้าใจผิดนะครับ ว่า PHP สนับสนุน Mix-ins การใช้งาน Mix-ins ใน PHP ต้องมีการแฮกกันเล็กน้อยถึงจะสามารถใช้งานได้ ซึ่งต่างจาก Ruby หรือ Python การใช้งาน Mix-ins ที่ผมจะเขียนถึงนี้ ผมเอามาจากเวบของ Ivo Jansch อีกทีครับ

Mix-ins เป็นวิธีการยืม method ของคลาสอื่นมาใช้ ซึ่งต่างจาก multi inheritance ตรงที่คลาสที่ยืม กับคลาสที่ถูกยืม ไม่ได้มีความสัมพันธ์กับแบบ subclass - superclass ต่างจาก interface ตรงที่ interface กำหนดเพียงแค่ชื่อ method เท่านั้น ส่วนเนื้อใน method ก็ต้องไปกำหนดเองอีกที และต่างจาก method decoration ตรงที่ method decoration ไม่ต้องมีการสร้างคลาส โดยส่วนตัว ผมชอบ method decoration มากที่สุด แต่ PHP มันทำไม่ได้

แกนหลักของ Mix-ins ที่ผมจะเขียนถึงคือ การใช้ method ที่มีชื่อว่า __call ซึ่งทุกคลาสใน PHP จะมี method ชื่อนี้อยู่ ...

เขียนโปรแกรม

หลังจากที่เขียนบล็อกเรื่อง Webapplication technologies ไป โดยโปรยคำขึ้นต้นด้วยสำนวน "ความทรมานในการเลือก"  เพราะ Webapp มีเทคโนโลยีมากมายให้เลือกจนปวดหัว ดูเหมือนว่าความทรมานในการเลือกจะไม่พอเพียงสำหรับคนเขียน และคนอ่าน เพราะมีผู้อ่านหลายท่าน แนะนำให้ทดสอบเทคโนโลยีอื่นเพิ่มเติม และคนเขียนก็เห็นดีเห็นงามไปด้วย ก็เลยเขียนบล็อกนี้เพิ่มเติม เป็นการเก็บตกเทคโนโลยีที่ยังไม่ได้ทดสอบ

เทคโนโลยีที่ผมทดสอบเพิ่มเติมได้แก่ WSGI, mod_wsgi สำหรับ python และ FCGI, mod_proxy_balancer สำหรับ ruby นอกจากนี้ผมยังได้ปรับปรุง และเพิ่มเติมการทดสอบอีกเล็กน้อย

WSGI เป็นมาตรฐานใหม่ที่ถูกกำหนดลงไปใน PEP 333 เพื่อใช้ในการติดต่อเชื่อมโยงระหว่าง Webserver และ Webapp โดยเอาแนวคิดมาจาก Servlet ของ Java ซึ่งการเขียน Webapp โดย WSGI นั้นค่อนข้าง lowlevel พอสมควร ทำให้ไม่สะดวกสบายเหมือนใช้ mod_python การใช้งาน WSGI นั้นสามารถใช้งานได้สองรูปแบบคือเขียนโปรแกรมเป็น Stand-Alone Webserver แบบ Mongrel หรือเชื่อมต่อระหว่าง Webserver กับตัว Webapp คล้าย ๆ mod_python

หากจะเขียนโปรแกรมแบบ Stand-Alone ผมเข้าใจว่า เวลาติดตั้ง python เสร็จแล้ว สามารถใช้งาน wsgiref ซึ่งเป็นโมดูลสำหรับเขียน Webserver แบบง่าย ๆ ได้เลย ไม่ต้องติดตั้งโมดูลเพิ่มเติม แต่เนื่องจากใน Debian และ Ubuntu แพกเกจ wsgiref มันแยกออกมาต่างหากเลยต้องติดตั้งเพิ่มเติม ด้วยคำสั่ง ...

เขียนโปรแกรม

ด้วยความที่ระยะหลังไม่ว่าโปรแกรมอะไรก็ถูกทำให้เป็น Webapplication ไปเสียหมด เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับ Webapplication จึงออกมามากมาย ถึงขั้นเกินความต้องการ เหมือนสำนวนเยอรมันที่ว่า "Qual der Wahl" ซึ่งแปลได้ว่า ความทรมานในการเลือก มีให้เลือกตั้งแต่ภาษาที่ใช้, API, Framework, Web-server และรายระเอียดปลีกย่อยต่าง ๆ อีกมากมาย

ในอินเตอร์เนตก็มีคนรีวิวเทคโนโลยีต่าง ๆ เหล่านี้ให้อ่านอยู่บ่อย ๆ แต่บางครั้งอ่านไปก็ไม่มีข้อมูลที่ผมอยากรู้ อีกทั้งผมเห็นว่าหากทดสอบเทคโนโลยี่ต่าง ๆ ด้วยตัวเอง จะทำให้ผมได้ความรู้สึกในการใช้งานเทคโนโลยีนั้นมากกว่า ก็เลยคิดว่าน่าจะลองทดสอบเทคโนโลยีต่าง ๆ เหล่านี้ด้วยตัวเอง ไปเรื่อย ๆ เพื่อเก็บเป็นฐานข้อมูลส่วนตัว

ในขั้นแรกผมจะทดสอบเทคโนโลยีพื้นฐานก่อน นั่นคือตัวภาษาเขียนโปรแกรม ซึ่งผมเลือกมา 4 ภาษาได้แก่ Java (Java EE), PHP, Python และ Ruby เหตุผลไม่มีอะไรมาก เพราะพอเขียนได้อยู่ 4 ภาษานี้ และเป็นภาษาที่ได้รับความนิยม การทดสอบที่ผมจะเริ่มคือโปรแกรม "Hello World !" เพื่อดูการความยากง่ายในการติดตั้งและเซทอัพระบบ และดูประสิทธิภาพพื้นฐานของ Web-server แต่ละตัว โดยใช้ Ubuntu-8.04 เป็นระบบปฏิบัติการและ reference ...

เขียนโปรแกรม